Hoşgeldiniz  

SIR ERNST GOMBRICH’in ARDINDAN

Nilgün Yüksel | 03 Kasım 2018 | Genel Haberler, Köşe Yazıları


Nilgün Yüksel
nilgunyuksel@gmail.com

 

Ernst Gombrich, bu dünyadan ayrılalı tam 17 yıl olmuş. Bugün sanat tarihi öğrenmek üzerine düşündüğümüzde aklımıza ilk gelen isim olan, farklı düşünüş şekillerini gösteren bu büyük bilim insanı için yıllar önce bir yazı kaleme almıştım. Bıraktığı mirası yeniden hatırlamak, yaşamın anlamına dair bir not niteliğinde benim için. Sanırım bu yüzden Gombrich, sadece aramızdan ayrıldı. Çünkü büyük fikirler ölmüyor, sadece yaratıcıları fiziksel olarak gözden kayboluyor.

Dünyanın en büyük sanat tarihçilerinden biri olan Sir Ernst Gombrich, 3 Kasım 2001’de Londra’daki evinde yaşama veda etti. Gombrich, 92 yaşındaydı.

 

Gombrich, vatandaşı Sigmund Freud gibi, Viyana’da asimile olmuş bir Yahudi ailenin çocuğu olarak doğdu ve ailesinin inançlarını benimsemesine rağmen kendisini Avusturyalı bir Yahudi olarak tanımladı. Anne ve babası Yahudi olmasına karşın dinsel inançlar onların yaşamında çok önemli bir rol oynamıyordu. Babası  Dr. Karl B. Gombrich, avukat, annesi Profesör Leonia Gombrich bir piyanistti. Çocukluğu özellikle müziğin yoğun olarak tartışıldığı sanatsal bir ortamda geçti. 1936 yılında evlendiği Ilse Heller da bir piyanistti ve kariyerini konser piyanisti olarak sürdürüyordu. Kız kardeşi Filistin Filarmoni orkestrasının da yöneticisi olan viyolonist Bronislav Huberman’ın öğrencisiydi. Gombrich’in kendisi de iyi bir çelişti. Ünlü sanat tarihçinin düşünce sisteminin gelişiminde müzik, kaçınılmaz olarak önemli bir yer tutuyordu.

I.Dünya Savaşı’ndan sonra ailesi tarafından İsviçre’ye gönderildi. Burada kısa bir süre kız kardeşi ile yaşadı. 1928’den 1935’e kadar Viyana Üniversitesi’nde Sanat Tarihi ve Arkeoloji okudu. Sanat üzerine ilk eğitimini Viyana Müzesi’nin yönetiminde bulunan Julius Von Schlosser ile yaptı, doktora çalışmasını Giulio Romano üzerine verdi. 1936’da Ilse Heller ile yaptığı evlilikten sonra Nazizm’den kaçarak Londra’ya yerleşti. Bugün biz onu 1950’lerde best-seller olan ünlü kitabı “Sanatın Öyküsü” ile tanıyoruz.

Rönesans dönemi ile ünlü uzman, sanat çalışmalarındaki psikolojik nosyon ile uğraştı birçok ülkenin resimlerindeki izleri takip ederek onların kültürlerine ilişkin bulgular elde etmeye çalıştı. Yaşamını kazanmak için çocuklar için basit açıklamalarla tasarlanmış dünya öyküleri yazdı. Daha sonra psiko-analist Ernst Kris ile karikatür sanatını keşfe çıktı.  Psikolojiyi benimseyip bu bilim dalına yakınlaşarak, diğer sanat tarihçilerinden farklı olarak psikolojik yapı ve algılamaların yaratı üzerindeki etkisini araştırdı.

1936’da Londra’da Warburg Institute için çalıştı, bu Yahudi vakfı daha önce de Hamburg’da faaliyet gösteriyordu., Sir Ernst Gombrich Warburg’daki çalışmalarından sonra artık anıtsallaşan yapıtı Sanatın Öyküsü’nü yayımladı ve ardından Oxford ve Harvard’da dersler vermeye başladı. 1959 – 1976 yılları arasında Warburg Enstitüsü’nün başkanlığını yürüttü ve bu arada birçok çalışmaya imza atarak konferanslar verdi. Kuzey – batı Londra’da bulunan Hampstead’ta yaşarken, burası Freud Müzesi’ne çok uzak değildi, çok sevdiği 15. ve 16. yy. İtalyan primitifleri üzerine çalışmalar yaptı.

Yüzyılın yarısı boyunca, kararlı bir şekilde zamanın ruhuna dair kabul edilen kurallara karşı savaştı ve sanatsal değişimleri araştırdı. Daha doğrusu, basit ölçülerle özellikle düzensizlik veya düzen faktörlerini dikkate almayı unutmadan çalışmalarında ve hareketlerin görüntüsüyle çeşitli deneyimlerin içinden geçen sanatçı için estetik sezişlerin bilimsel kararlar kadar gerçek olduğunu göstermeye çalıştı.

Yazarın Sanatın Öyküsü adlı kitabı 20’den fazla dilde yayımlandı. Aslında bu kitap gençler için tasarlanmıştı, fakat onun kolay kavranılan üslubu sayesinde, üniversitelerde ders kitabı olarak kabul edildi. Gombrich bunun yanı sıra Rönesans sanatı üzerine çalışmalarını da yayımladı ve boya gösterimlerinin psikolojik temeli üzerine çalışmalar yaptı. Onun “Sanat ve Yanılsama” çalışması (1960) Sir Hugh Trevor-Roper tarafından 20. yy.’da basılmış en güçlü altı kitap arasında değerlendirildi.

 

76 Kez Görüntülendi.
Yorumunuz
Konu hakkındaki görüşleriniz nelerdir?

EN SON HABERLER

© 2017 Pieceofart Ajans Tüm Hakları Saklıdır .
Reklamı Gizle
Reklamı Gizle